اجرای موفق پروژه سازگاری با تغییرات اقلیمی در شش روستای ذخیرگاه زیست کره دنا

پروژه مشارکت محور سازگاری با تغییرات اقلیمی و کاربری اراضی در شش روستای ذخیرگاه زیست کره دنا طی یکسال گذشته با موفقیت به اجرا گذاشته شد.

پایگاه خبری محیط بان دماوند (DEWNA): به گزارش پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست ، پروژه مشارکت جوامع محلی برای سازگاری با تغییرات اقلیمی  و استخراج مشارکتی کاربری اراضی در  محدوده یک زیر حوضه از ذخیره گاه زیست کره دنا شامل شش روستا (چناربرم، دشت رز، بن زرد علیا، بن زرد سفلی، خونگاه و آب سپا)، در ۱۵ اسفند سال ۱۳۹۴ با همکاری و پشتیبانی فنی و مالی بنیاد سوکو و وزارت محیط زیست کشور آلمان، توسط انجمن پایشگران حامی محیط زیست ( پاما) شروع به فعالیت نمود. این پروژه تلاشی برای ایجاد گروه­های محلی مجهز به دانش لازم برای مقابله با اثرات زیان بار تغییرات جوی بوده است، تا با کمک این گروه ها، گام های جدی در جهت حرکت به سمت استفاده پایدار از منابع  اراضی و آبی برداشته شود.

این گزارش می افزاید، تیم اجرای پروژه فعالیت خود را با حضور در منطقه برای شناخت محدوده پروژه، معضلات زیست محیطی آن و دغدغه­های جوامع محلی آغاز نمودند.  در نهایت با کمک اهالی و گفت و گو با آنان و جمع آوری اطلاعات به صورت مشارکتی، مشکلات زیست محیطی منطقه در بخش­های مختلف استخراج شد. کم آبی، تعارض حیات وحش با باغداری و کشاورزی، کاهش وسعت جنگلها طی سالیان اخیر، پراکنش زباله در سطح روستاها، برداشت بی رویه گیاهان بومی و شکار غیرمجاز از جمله مسائل مطرح شده توسط اهالی بود.
در ادامه با توجه به مشکلات ترسیم شده توسط اهالی برای هر روستا و با در نظر داشتن تاثیرات تغییر اقلیم بر اکوسیستم­های منطقه، کارگاههای توانمندسازی جوامع محلی برای نحوه رویارویی با این تغییرات و حرکت به سمت بهره برداریهای پایدار از منابع تشکیل گردید.
از آن جایی که تشکیل سازمان­های محلی همواره یکی از بخش­های مهم پروژه­های مشارکت محور محسوب شده که تداوم پروژه را محقق می­سازد، در این پروژه نیز پس ارائه آموزشهای لازم به اهالی و شناسایی معیشت­های جایگزین و کمکی با کمک آنان، تشکلهای محلی با محوریت کشاورزی، گردشگری و صنایع دستی به صورت مجزا تشکیل شدند.
بنابر این گزارش ، برنامه کشاورزی پایدار در منطقه با هدف به حداقل رساندن تاثیرات منفی  بخش کشاورزی بر محیط زیست همزمان با فراهم نمودن سودمندی کشاورزی در ذخیرگاه زیست کره دنا طراحی گردید.  طی کارگاههای مختلف پس از بررسی مشکلات موجود و ارزیابی مزارع، فنون اصلاحی کشاورزی به اهالی روستاها آموزش داده شد. در بخش گردشگری پایدار نیز با تاکید بر ایفای نقش هماهنگ میان جامعه محلی، سازمان­های دولتی و بخش خصوصی، آموزش بنیان­های مورد نیاز راه­اندازی گردشگری مدنظر قرار گرفت. ارزیابی خانه­های داوطلب در روستاها برای استقرار بوم کلبه، مجهز شدن تشکلهای محلی به دانش لازم برای ایجاد پکیج خدمات سفر به مسافران  و آموزش ظرفیت برد گردشگری پایدار از جمله فعالیت­های انجام شده در این بخش بوده است. و هم چنین در بخش صنایع دستی که ارتباط تنگاتنگی با گردشگری دارد، کارگاههای برای شناسایی و آموزش تولید محصولات کاربردی  صنایع دستی با تاکید بر صنایع دستی اصیل و بومی منطقه تشکیل گردید.
در کنار فعالیتهای یاد شده، جمع­آوری و مستندسازی دانش بومی به منظور احیای روش­های سنتی مدیریت و حفاظت از منابع، درآمدزایی و همچنین رویارویی با مشکلات طبیعی، نیز انجام گرفت. روشهای سنتی حفاظت و مدیریت جنگل و مرتع، سنت­های تقسیم زمین، آب و مرتع، نحوه پایدار برداشت گیاهان دارویی، شناسایی صنایع دستی در قدیم، غذاهای محلی و سنتی، سوابق فرهنگی و قومی و ایلی، بازی­ها و جشنهای محلی از جمله مواردی بودند که در این بخش مدنظر قرار گرفتند.
در ادامه در راستای افزایش آگاهیهای زیست محیطی جوامع محلی و با تاکید بر جوانان و بانوان، با همکاری سمن­های استانی دوره­های آموزشی با محوریت اثرات تغییر اقلیم بر ذخیره گاه زیست کره دنا برگزار گردید. برای آموزش مفاهیم زیست محیطی در مدارس نیز پکیج های آموزشی به صورت بازی های محیط زیستی ویژه منطقه تهیه شد و آموزش در مدارس توسط تعدادی از داوطلبین در روستاها و با دریافت مجوز از اداره کل آموزش و پرورش استان و شهرستان  انجام گرفت.
یکی از اهداف مهم پروژه دنا استخراج مشارکت محور کاربری اراضی محدوده مورد مطالعه و ارائه پیشنهادات  جهت بهبود کاربری اراضی و رفع تعارضات میان جامعه محلی و مدیریت ذخیره گاه بود که این مهم از طریق برگزاری کارگاههای مشارکتی کاربری اراضی محقق گردید. طی کارگاههای آغازین کاربری اراضی، مفاهیم مرتبط با کاربری و هم چنین نحوه کار با دستگاه GPS به اهالی آموزش داده شد. در ادامه کارگاههای اولیه، اهالی روستاها با کمک نقشه­هایی که با کمک خود آنها تهیه شده بود، به بحث پیرامون کاربری اراضی روستاها در آینده پرداختند.
جوامع محلی اکنون دریافته­اند که ادامه روند موجود در منطقه و بهره­برداری به شیوه کنونی آینده مطلوبی برای ذخیره­گاه زیست کره دنا رقم نخواهد زد و این اگاهی نقطه مهمی در حفاظت محسوب می­شود. مردم اکنون می­دانند که بهره­برداری­های ناپایدار از منابع مانند شکار، برداشت بی رویه گیاهان دارویی، قطع درختان و …. در نهایت به محیط زیست و کیفیت زندگی انها لطمه خواهد زد و تغییر این وضعیت در گرو برخورد مسئولانه و آگاهانه آنها با محیط زیستشان خواهد بود.

You May Also Like

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ثابت کنید که ربات نیستید: *