یک روز در کنار محیط بانان بهرام گور

اخبار اخبار محیط زیست ایران

چند هفته قبل طی هماهنگی با اداره کل حفاظت محیط زیست استان فارس برای بازدید یک روزه از منطقه حفاظت شده بهرام گور و پارک ملی قطرویه عازم شیراز و سپس نیریز شدیم.

پایگاه خبری محیط بان دماوند(DEWNA):جاده آسفالته و پر تردد سیرجان – یزد که از حاشیه منطقه حفاظت شده بهرام گور عبور می کند از مخاطرات مهم این منطقه به شمار می رود.

تا کنون جانوران زیادی از جمله چندین گورخر آسیایی بر اثر برخورد با خودرو در این محور ازبین رفته اند.

هنگام عبور از این جاده برای رسیدن به منطقه، لاشه یک خاکستری را که بر اثر برخورد با خودرو از بین رفته بود مشاهده کردیم.

حدود ۴۵ دقیقه بعد از نیریز به روستای قطرویه رسیدیم و در ورودی پارک ملی قطرویه وارد سرمحیط بانی شهید محمد طهماسبی شدیم.

سرمحیط بانی شهید محمد طهماسبی، پاسگاه مرکزی و ساختمان اداری منطقه حفاظت شده بهرام گور و پارک ملی قطرویه نیز محسوب می شود.

صبح زود همراه با آقای احمد رستگار رییس پر تلاش و دلسوز منطقه حفاظت شده بهرام گور و پارک ملی قطرویه به سمت قلب منطقه حرکت کردیم.

آسمان و زمین بهرام گور هرگز خالی از پرندگان نیست.

در طول مسیر انواع پرندگان شکاری در آسمان و تعداد زیادی انواع پرندگان وحشی از جمله کبک، تیهو و انواع گنجشک سانان را مشاهده نمودیم که در کنار آبشخورها حضور داشتند.

با هدف مشاهده گونه ی ارزشمند و افسانه ای ایران یعنی گورخر آسیایی به این این منطقه سفر کرده بودیم ولی با توجه به اینکه گورخر تنها در دو منطقه از کشور یعنی توران و بهرام گور باقیمانده و با توجه به وست بسیار زیاد منطقه بهرام گور که مجموعا ۴۰۸,۰۱۷ هکتار است، امید زیادی به مشاهده گورخرهای گریزپا آن هم از فاصله نزدیک نداشتیم.

گورخر ایرانی روزگاری نه چندان دور در اکثر دشت ها و بیابان های مناطق مرکزی کشور پراکندگی گسترده و تراکم جمعیت بالایی داشته است.

گسترش جاده سازی تا قلب دورافتاده ترین بیابان های ایران، گسترش فعالیت های انسانی و تخریب اکثر زیستگاه های دشتی، ورود دام اهلی و شتر به بیابانها و از همه مهمتر ورود جیپ و موتورسیکلت به کشور و شکار بیرویه، جمعیت گور ایرانی را با سرعت باور نکردنی رو به نابودی کشاند و تا آستانه انقراض پیش برد به نحوی که در مدت کوتاهی تقریبا تمام عرصه های بیابانی کشور از این گونه زیبا خالی شد.

ظرف مدت کوتاهی از گله های بسیار بزرگ گور در نایبندان طبس، کالمند بهادران یزد، نیریز فارس و بسیاری دیگر مناطق کشور هیچ اثری باقی نماند!

با وجود نابودی گورها در اکثر مناطق بیابانی کشور، همچنان تا سال های پایانی دهه ۱۳۵۰ تخمین زده می شد که در توران حدود ۲۶۰۰ عدد، در بهرام گور هزار عدد و در پارک ملی کویر حدود ۸۰۰ عدد گورخر زندگی می کنند. علاوه بر این جمعیت گورخر مهاجر از ترکمنستان شوروی به سرخس بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ راس تخمین زده می شد.

هنوز هم باور کردنی نیست که جمعیت ۸۰۰ عددی گورخر در پارک ملی کویر فقط در طول ۵ سال به طور کامل نابود شد! آخرین گورهای پارک ملی کویر یک گله ۱۷ عددی در محدوده چاه قرقره در شرق پارک بودند که در سال ۱۳۶۳ دیده شدند و پس از آن هرگز گزارشی از این منطقه مبنی بر مشاهده گور در سال های بعد به دست نیامد.

به مسیر خود در  پارک ملی قطرویه با امید دیدار گورهای افسانه ای ادامه دادیم.

پس از مدت کوتاهی یک گورخر تنها را مشاهده کرده و با شوق فراوان و به سرعت دوربین ها را برای ثبت تصویر این گور تنها بیرون آوردیم.

تصور میکردیم شاید دیگر نتوانیم در طول این سفر یک روزه گورخری را در این فاصله نزدیک ببینیم، بنابراین دهها عکس از گور تنها گرفتیم، اما احمد رستگار با لبخند گفت: «برای عکاسی از این تک گورخر عجله نکنید، گورهای زیادی را در ادامه مشاهده خواهید کرد»، ولی ما باور نداشتیم !

به مسیرمان ادامه داده و به دشت پهناوری به نام دشت ریگ جمشید در قلب پارک ملی قطرویه رسیدیم.

در کمال ناباوری به هر سو که نگاه می کردیم گورخر میدیم.

تعداد بیشماری گورخر در دسته های کوچک و بزرگ درون دشت مشغول چرا بودند.

درون دشت که حرکت میکردیم از هر طرف گله های گور به راه می افتادند.

علی رغم حضور ما درون دشت، گورها در کمال آرامش مشغول چرا بوده به ما نگاه میکردند.

کاملا مشخص بود این گورخرها نه با موتورسیکلت تعقیب شده و نه صدای گلوله شنیده اند.

گورخرها حرکت میکردند و جابجا شدن گله های گور باعث می شد تا هوبره ها از لابه لای بوته ها بلند شده و به پرواز در بیایند.

استتار بسیار بالای هوبره اجازه نمیداد آنها را درون دشت و در بین بوته ها مشاهده کنیم اما به پرواز درآمدنشان بر اثر حرکت گورهابیانگر جمعیت بسیار مناسبی از هوبره درون دشت بود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ثابت کنید که ربات نیستید: *